In het Limburgse Genhout bouwden meer dan zestig vrijwilligers samen een traditioneel bakhuis. Met de handen, met vakmanschap, met geduld en met elkaar. Vandaag ontvingen zij daarvoor de Gouden Pit voor het beste buurtinitiatief van Nederland. Minister Heerma overhandigde de prijs namens Katalys op het We Doen Het Samen Festival in Utrecht.
Van dorpsvisie naar bakdag
Genhout is een dorp van zo’n 1.300 inwoners in Limburg. In 2020 stelden de inwoners samen een dorpsvisie op; een concreet plan om de leefbaarheid te verbeteren. Uit die visie ontstond de Dorpsgaard: een grote fruit- en moestuin met een ontmoetingsgebouw, op een plek vlakbij de basisschool waar jong en oud samenkomen.
Het bakhuis, in het Limburgs een ‘bakkes’, werd al snel een speciaal onderdeel van dat plan. Vroeger hadden veel huizen in Genhout een eigen bakhuis; die traditie leefde nog maar op één privéperceel voort. Team Dorpsgaard besloot die erfenis nieuw leven in te blazen. Met hergebruikte materialen, onder begeleiding van bouwhistoricus Coen Eggen en met een bouwploeg van enthousiaste vrijwilligers werd het bakhuis gebouwd en in december geopend.
Nu wordt er gebakken: brood, pizza’s, pides en traditionele Limburgse vlaaien. De basisschool bakt er mee, jongeren komen er langs en ouderen organiseren er bakdagen. Het is precies geworden wat het moest zijn: een plek voor en door iedereen.
Katalys-voorzitter Ahmed Marcouch zei tijdens de uitreiking over alle deelnemende initiatieven: “Jullie nemen een grote verantwoordelijkheid, die inspireert en onze samenleving sterker maakt. Dit is de kracht en jullie zijn de mensen waar we op kunnen bouwen.”
Minister Heerma: “Cement”
Minister Pieter Heerma van BZK overhandigde de Gouden Pit aan de Genhoutse dorpsgaardeniers en complimenteerde alle bewonersinitiatieven in de zaal: “Wat jullie doen dient als voorbeeld voor velen; jullie initiatieven zijn het cement onder heel Nederland.”
Limburg wint, tweede jaar op rij. De winnaars van de Gouden Pit: Dorpsgaard Genhout.
Zilver en brons
Ook de andere finalisten lieten zien wat bewoners voor hun buurt kunnen betekenen.
De Zilveren Pit ging naar de bewoners van de Eilandenbuurt in Almere. Toen de gemeente de speeltuin weghaalde, legden zij zelf een nieuwe tuin aan op het kale veld. Na veel geduld en doorzetten is het veld nu in beheer van de bewoners zelf: een plek om te spelen, te bewegen en elkaar te ontmoeten.
De Bronzen Pit was voor OESZ Nei Talent uit Drenthe. Vier muziekverenigingen uit Odoorn, Exloo, Sleen en Zweeloo startten een laagdrempelig programma voor aspirant-muzikanten: instrument lenen, notenlezen is niet verplicht, gewoon meedoen. Bij de repetities kwamen ook andere verhalen los. Voor een concert in Sleen zat de zaal tot de nok toe vol.
Kern met Pit: al 48 jaar motor achter buurtinitiatieven
Katalys ondersteunt met Kern met Pit al 48 jaar lokale initiatieven door heel Nederland. Inmiddels zijn meer dan 5.000 buurtprojecten gerealiseerd. In september opent een nieuwe inschrijfronde; buurtinitiatieven kunnen zich dan weer aanmelden voor begeleiding, financiering en de kans op de winnaarstrofee.
Dit item is gepubliceerd op 29 mei 2026.
